Deze website maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken om een optimale gebruikerservaring te bieden. Je kunt je voorkeuren aanpassen.

Deze cookies zorgen ervoor dat de website naar behoren werkt. Deze cookies kunnen niet uitgezet worden.
Deze cookies zorgen ervoor dat we het gebruik van de website kunnen meten en verbeteringen door kunnen voeren.
Deze cookies kunnen geplaatst worden door derde partijen, zoals YouTube of Vimeo.
Deze cookie stellen onze advertentiepartners in staat om doelgerichter informatie te kunnen aanbieden.

Door categorieën uit te zetten, kan het voorkomen dat gerelateerde functionaliteiten binnen de website niet langer correct werken. Het is altijd mogelijk om op een later moment de voorkeuren aan te passen.

Gezicht op Dordrecht vanaf de Oude Maas ter hoogte van het Damiatebolwerk aan de …

Afbeelding  551_30580

Collectie
Dordracum Illustratum
Inventarisnummer
551_30580
Oude nummer
333
Beschrijving
Gezicht op Dordrecht vanaf de Oude Maas ter hoogte van het Damiatebolwerk aan de monding van de Wolwevershaven
Gebouw / instelling
Grote Kerk
Geografie
Dordrecht
Straat
Damiatebolwerk
Datum of periode
29-10-1672
Auteur
Borssum, A. van
Beeldtype
pentekening in kleur gewassen
Annotatie
Afmetingen: Hg. 9, br. 15 c.; naar de mening van dr. Hofstede de Groot getekend door Valentijn Clotz of Josua de Graaf of Grave
Trefwoorden
kerken stadsgezichten stadsmuren
toon op grote kaart
Goed om te weten: de plek kan afwijken van de werkelijke locatie (hij wordt automatisch gegenereerd).

22 reacties Commentaar van bezoekers

AvValen een maand geleden
Is ook waar Johan. Maar toch, een zo karakteristieke situatie met die pakhizen en stukken muur, zou dat zomaar helemaal verzonnen zijn? Ik heb ook even gespeurd op Dordrecht plattegronden.nl. Het is opvallend hoe bekaaid dit stukje stad er op de kaarten vanaf komt. Het hele Maartensgat komt nauwelijks terug: pas op de kaart van Romijn de Hooge in 1676 is het te zien en daarna wat serieuzer bij Tirion in 1742. Dus over de muren valt weinig te melden. Dat Rondeel Engelenburg er niet op staat is ergens wel verklaarbaar: die staat aan de Korte Engelenburgerkade, aan de straatkant dus. Hier kijken we tegen de achterkanten aan, en zo ver loopt het rondeel niet door. Maar aan de andere kant had ik gedacht dat het dan misschien wel iets boven de pakhuizen zou uitsteken, maar ook dat zien we hier niet. Al met al, de tekening kan best heel goed een aantal onnauwkeurigheden bevatten. Desondanks kan hier best een typische situatie uit een specifieke tijd vastgelegd zijn. Het blijft een mooi plaatje!
meld misbruik
Ad een maand geleden
Rondeel Engelenburg zou er toch ook op moeten staan.
meld misbruik
J.de Korte een maand geleden
Goedemorgen Andrew, ik heb nog even op internet gekeken en dan blijkt dat de 1e Engelenburgerbrug dateert uit 1529: Brug vanden Nijenhaven. Wat je eerder schreef, merkwaardig dat hij niet is getekend. Ook dit gegeven maakt het m.i. er niet eenvoudiger op om de betrouwbaarheid van de tekening te beoordelen.
meld misbruik
Ad een maand geleden
Inderdaad de muur buigt naar rechts en valt in de schaduw evenzo de daken van de huizen.
meld misbruik
J.de Korte een maand geleden
Hoi Andrew, maar als deze tekening uit 1672 is en de Catharijnepoort uit 1652 waarom heeft de tekenaar deze dan niet getekend? Pim zegt dat de poort verder naar rechts moet hebben gestaan maar de Korte Eng. kade is nu ook weer niet zo lang. Het lijkt of de kleurwisseling van de muur duidt op een bocht en de lichtval anders wordt. Ik heb het nog niet helder :).
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Al met al geloof ik niet meteen dat dit fantasie is.
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Ik denk dat dat wel klopt Johan, alleen het stukje op de Lange Geldersekade kwam te vervallen met de aanleg van het Maartensgat omdat het binnen de stad kwam te liggen. De stadsveddiging verschoof nu naar de buitenkant, dus de Hooikade, Mazelaarsstraat en Korte Geldersekade, met op de Hooikade twee poorten. Die zouden weinig zinvol geweest zijn als daar geen muren op aansloten. Die moeten dan weer op de oude muur bij het Rondeel en de muur richting de Leuvebrug/Vuilpoort hebben aangesloten. Maar het oude stuk tegenover de Grote Kerk, langs de Lange Geldersekade, zal toen verdwenen zijn, misschien ook wel om het nieuw gegraven Maartensgat vanaf de straat te kunnen bereiken (de oude muur stond dan in de weg). Ik hoop nog een kaart te vinden die wat meer inzicht biedt al denk ik dat van de situatie van dit plaatje (deels bebouwd, deels muur) niet veel op kaart te vinden is omdat het al snel helemaal bebouwd is geraakt en de muur daarmee niet meer los te zien bleef.
meld misbruik
J.de Korte een maand geleden
Ha Andrew, terug komend op jouw opmerking met jouw vraag over de Engelburgerbrug krijg ik ook meer twijfels over de juistheid van de weergave. Stel dat het de achterzijde van de panden zijn aan de Korte Eng.kade dan zou de getekende stadsmuur op de Hooikade hebben gestaan. Voorzover ik weet liep de stadsmuur globaal vanaf de Boogjes , via de Suikerstraat, langs de Lange Geldersekade ( ook door jou genoemd) naar het Rondeel, enz. Zou hier soms sprake zijn van enige fantasie van de tekenaar?:)
meld misbruik
AvValen een maand geleden
De tekening is gemaakt ongeveer vanaf het huidige Veerplein in Zwijndrecht. Foto 552_320486 is uit dezelfde hoek genomen. Op de voorgrond en naar rechts loopt dan de Oude Maas, en links achter de pakhuizen langs is de uitloop van de Nieuwe Haven. Weer links daarvan (buiten beeld) ligt dan het huidige Blauwpoortsplein.
meld misbruik
Ad een maand geleden
Andrew. Dan zou ik graag willen weten welk water het hier betreft.
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Er valt me nog iets op: waar is de Engelenburgerbrug? Die zou van het einde van de rij pakhuizen naar links moeten lopen. De tekening is gedateerd 1672, ook het jaar van de vernieuwde Blauwpoort. Kan het zijn dat de brug daarna pas is aangelegd?
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Johan, ik denk eigenlijk dat wat jij op 552_101371 ziet staan de weergang is die over de huidige Lange Geldersekade liep. Van die weergang zijn een aantal jaren terug nog delen opgegraven bij de reconstructie van de kademuren. De weergang verloor zijn functie en verdween na aanleg van het Maartensgat en van de muren en poorten waar we het over hadden. Dat was na 1647. De kaart die je noemt uit 1630 zal dan ook niet de muur en huizen van deze afbeelding weergeven maar een voorloper van de situatie hier.
meld misbruik
J.de Korte een maand geleden
Andrew, wat je schrijft kan ik volgen en strookt ook met de visie van PIM. Op de kaart uit ca. 1630 van foto 552_101371 zie ik vaag tussen de Grote Kerk en het rondeel Engelenburg huizen afgebeeld, weleenswaar aan de binnenzijde van de muur. Het lijkt toch wel dat we met een bijzondere/ unieke afbeelding te maken hebben. bedankt voor het meedenken!
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Ik denk dat de muur ergens aan de straatkant van het rijtje Korte Engelenburgerkade moet hebben gestaan, of misschien een stukje van de rooilijn af, meer naar het midden van het huidige rijtje, en dat de huizen vandaar naar achter zijn uitgebouwd. Maar dat is puur op basis van wat ik hier zie. Vaker werd de achtergevel door de muur gevormd en was de voorgevel gebonden aan de rooilijn wat van die brede ondiepe muurhuizen opleverde, bijv. zoals nu nog aan de Vest bij het Steegoversloot. Ben het wel met je eens dat dit niet zo voor de hand ligt, maar het is wat ik hier zie. Het moet een kortstondige situatie geweest zijn die na het volbouwen ophield te bestaan. Ik weet niet of deze situatie ook ergens door kaarten ondersteund wordt?
meld misbruik
J.de Korte een maand geleden
Ha Andrew, wat mij bevreemd is zoveel huizen aan de buitenzijde van een stadsmuur, vandaar mijn twijfels.
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Pims eerste commentaar geeft denk ik wel goed weer hoe het zit. Maar als het over de poort gaat voel ik wel met Johan mee. Zo ver naar rechts lag deze toch ook weer niet? Dat er in eerste instantie ook een muur zou zijn geweest was ook voor mij wel een verrassing, maar achteraf ook wel logisch aangezien daar ook twee poorten opgetrokken zijn.
meld misbruik
J.de Korte een maand geleden
Het lijkt mij dat hier de stadsmuur wordt weer gegeven of zie ik dit verkeerd? De stadsmuur met zoveel muurhuizen ben ik echter niet eerder tegen gekomen. Ik zie er enkelen bij 555_14532 en 555_14552. De Catharijnepoort ( 1652) herken ik ovrigens ook niet. Of is dit de stadsmuur niet? Wie helpt mij uit de droom?
meld misbruik
AvValen een maand geleden
Dat laatste zou toch jammer zijn... Een kleine speurtocht naar Klotz en De Grave leert inderdaad dat hun werken behoorlijk in dezelfde trant getekend óf later doorelkaar gehaald zijn. Zelfs de aparte wijze van het opschrift en dateren met een breukstreep is te vinden, onder verschillende namen. Duidelijk is wel dat het een van beiden zal zijn en zoals Pim al opmerkte niet Van Borssom omdat die in een duidelijk afwijkende stijl werkte. Kortom, ik ben niet verder gekomen. Wel een mooie aanleiding om hier ook 551_30581 even te noemen, een minstens even fraaie tekening van dezelfde hand schat ik.
meld misbruik
Pim. 4 jaar geleden
Andrew, op rkd.nl veel informatie over de drie kunstenaars Van Borssom, Klotz en De Grave, met voorbeelden van hun werk. Daar is heel goed uit te halen dat dit in ieder geval geen pentekening is van Anthonie van Borssom, die schetste veel slordiger en chaotischer. Zijn pentekeningen zijn, lijkt mij, vooral schetsen als geheugensteuntje voor later werk, niet als kunstwerk op zich. Maar Josua de Grave en Valentijn Klotz kenden elkaar heel goed, want ze trokken samen rond om te tekenen, ook met broer Barend Klotz. Deskundigen hebben de werken van Josua en Valentijn nog niet uit elkaar weten te pluizen en toe te schrijven aan de één of de ander. Superfrusterend voor ons die alles pietje precies willen duiden als kunstenaars hun werk niet ondertekenen, zoals De Grave en Klotz, of van een jaar voorzien, zoals Rutten. Als Rutten het vervaardigingsjaar op zijn schitterende schetsen had gezet, had ons dat toch al veel discussie gescheeld.
meld misbruik
J. de Korte 4 jaar geleden
Ha Andrew/ Pim, inderdaad heel interessant en mooi om te zien. Thnaks!!
meld misbruik
AvValen 4 jaar geleden
Josua de Grave en Valentijn Klotz waren beiden tekenaars die zich (als een van de vroegeren) toelegden op topografisch werk, de weergave van de omgeving. Ik weet niet of ze elkaar kenden, maar ze worden vaak samen genoemd, ze werkten in dezelfde stijl en tijd. Van verscheidene plaatsen is alleen dankzij hun werk bekend hoe het er toen uitzag, juist ook van steden die niet zo vaak afgebeeld zijn zoals bijv. Bergen op Zoom en Maastricht, en ze legden daarbij ook achterstraten of binnenterreinen vast.
Bijzonder dit aanzicht van Dordrecht. Ik kende het niet. Erg interessant omdat hier juist een eerste fase is getekend van de nog relatief nieuwe kade. Bovendien een heel mooie tekening.
meld misbruik
Pim 4 jaar geleden
Tja, ik weet ook niet wie dit getekend heeft. Maar in ieder geval is het niet het Damiatebolwerk met de Wolwevershaven, maar de achterkant van net nieuw gebouwde pakhuizen aan de Korte Engelenburgerkade en de ingang van de Nieuwe Haven, zoals elke echte Dordtenaar onmiddellijk zou herkennen. De stand van de Grote Kerk is daarbij ook zeer relevant. Suggestie is vanaf de rivier, maar feitelijk vanaf de uiterste landpunt bij het (latere) Zwijndrechtse veer. Datum van de tekening is 1672 dus dat klopt chronologisch met het binnen de stadsmuur trekken van het gebiedje Maartensgat en Hooikade 20 jaar eerder rond 1652 (bouwjaar van de Catharijnepoort). Die poort staat overigens ver rechts buiten beeld, daarom staat ie er niet op. De Korte Engelenburgerkade is ook nog lang niet volgebouwd. Vergeleken met de huidige situatie zijn de eerste twee panden links het rondeel Engelenburg met buurpakhuis. Dan een dubbel pakhuis net als nu (EK 22 en 24). Dan net als nu een smal enkel pakhuis (EK 20). En ten slotte twee pakhuizen met voorhuis, als geheel vervangen door het grote Huis Beverschaap. De (voorgangers van de) pakhuizen Neurenberg, Engeland en Rusland zijn nog niet gebouwd.
meld misbruik
Laat ons weten wie of wat er op deze foto staat.

Je beschrijving wordt direct op de site getoond.

captcha
Neem het woord (6 letters) uit het plaatje over in het invulveld. Onleesbaar? Klik op het plaatje.