Kerk en pastorie aan de Kuipershaven (links, niet zichtbaar).

12 reacties Commentaar van bezoekers

Ton Waalboer 4 jaar geleden

Bij toeval kom ik hier weer terecht en lees nu pas de reactie van Leon Pennings. Dat pastoor Henricus Wilkes de akte niet ondertekend kan hebben ben ik met hem eens. Kan het zijn dat er een familielid met de naam Wilkes namens de RK Kerk getekend heeft? In de akte is er sprake van een Hendrik, ook een pastoor, en geen Henricus. http://www.regionaalarchiefdordrecht.nl/archief/zoeken/?mivast=46&mizig=132&miadt=46&miaet=54&micode=AO34&miahd=5208153&miview=ldt
Misschien kan iemand de moeite nemen deze in te zien?

meld misbruik

Leon Pennings 4 jaar geleden

Het kan niet zijn dat bij de overdracht in april 1828 pastoor Henricus Wilkes de akte getekend heeft. Hij is namelijk op 15 maart 1827 overleden! Dat de overdracht een jaar eerder zou zijn geschiedt is dus ook niet mogelijk. Iemand anders zal de verkopende R.K. gemeente vertegenwoordigt hebben. Als mogelijk R.K. geestelijke kan dat pastoor Joannes Josephus Delmotte zijn geweest. Hij werd per 14 mei 1827 als nieuwe pastoor, en opvolger van pastoor Wilkes, benoemd.

meld misbruik

J. de Korte 5 jaar geleden

Hoi Ton, wat een leuk en boeiend verhaal van de koper. Jij verrast ons iedere keer. :)

meld misbruik

Ton Waalboer 5 jaar geleden

Iets over de koper:
De overdracht van de kerk met pastorie vond plaats op 19 april 1828. De kerk werd vertegenwoordigd door pastoor Hendrik Wilkes, de koper was Remy Mastraeten, een reder (de man was veel meer dan dat) uit Leuven, eigenaar van een fregat, genaamd de "Harriet", een driemaster welke in 1802 in Philadelphia, Amerika was gebouwd onder de naam "Richmond". Naast de gebruikte houtsoorten eiken-, ceder- en dennenhout waar het fregat was uit opgetrokken, had het ook een met koper beslagen romp. Dit schip lag eerder in maart 1817 in de Kalkhaven, nog onder de naam "Richmond" en werd destijds door dezelfde makelaars als die van de kerk en pastorie, te koop aangeboden. De verkoop zou plaatsvinden in het venduhuis "De Gouden Molen" te Dordrecht, maar werd afgelast omdat het uit de hand verkocht was aan de Gebr. Boyes te Antwerpen. Pas in 1836, 8 jaar nadat hij d schuilkerk kocht kwam het schip in handen van Remy-Mastraeten. De "Harriet" werd door hem voornamelijk ingezet voor korte reisjes, onder het gezag van kapitein Beniest, van Antwerpen naar Liverpool. Na in 1841 schade te hebben opgelopen na het vastlopen op de Spijkerplaat werd de "Harriet" verkocht aan de scheepsbouwer Franciscus de Ceuster uit Boom, die het 39 jaar oude fregat, vermoedelijk wegens gebrek aan nieuwbouw orders, opkalefaterde en vertuigde tot bark. Bronnen: RAD + Marhisdata.nl.

meld misbruik

J. de Korte 5 jaar geleden

Nog een kleine aanvulling: de kerkelijke stromingen in Dordt zitten vlg. mijn info ingewikkeld in hoofdlijn in elkaar als volgt:
In 1834 was de Afscheiding en ontstond de Chr. Afgescheiden Gemeente. Deze heeft zich weer opgesplitst in tweeën. Enerzijds de Chr. Ger. Gemeente die kerkten in het Kromhout. ( op het plein voor de Burger Ambachtsschool) . Anderzijds in de Ger. Gemeente onder het Kruis die later ook de naam droeg van Chr. Ger. Gemeente, maar zij kerkten inderdaad in de voormalige R.K. schuilkerk aan de Kuipershaven. Uit deze laatste gemeenschap is inderdaad in ca. 1896 de latere Chr. Ger. Kerk ontstaan. De Gereformeerde Kerk is tussen 1892-1903 ontstaan voor een deel uit beide bovengenoemde stromingen in samengaan met Nederduitse Ger. Kerk die uit in 1886 zich met de zgn. Doleantie scheiden van de Hervormde kerk. Naast al deze stromingen ca. eind 1800 was er vanaf 1816 in Dordt reeds de Hervormde Gemeente. Deze had weer zijn wortels in de Nederduitse Gereformeerde Kerk Dordrecht, een protestantse kerk ontstaan in 1572. Voor 1572 was er alleen de R.K. kerk. De verdeeldheid in het kerkelijk leven in Dordt siert ons helaas niet, ook niet in onze tijd. Hoewel er de laatste jaren ook sprake is van een goede samenwerking op diverse terreinen.

meld misbruik

J. de Korte 5 jaar geleden

Hoi Ton, allereerst hartelijk bedankt voor je uitgebreide toelichting, hoogst interessant. Ik denk dat het klopt wat je schrijft dat we aankijken tegen het langwerpige pand kadastraal 740.
De titel oude kerk en pastorie past dan niet bij dit plaatje. Bij foto 552_ 100753 hoort kennelijk een verhaal dat niet alleen over dit pand gaat maar ook over de oude kerk en de pastorie die er achter liggen, die we helaas niet kunnen zien... ??? Leuk te lezen dat die oude R.K. schuilkerk ook nog gebruik is door een protestantse gemeente. De geschiedenis van kerkelijk Dordt heeft zo voor mij weer iets nieuws naar boven gebracht:) Nogmaals dank!

meld misbruik

Ton Waalboer 5 jaar geleden

Het lijkt me zo te zijn dat op deze plek aan de Kuipershaven (heééél vroeger Engelsche Kade genoemd) het Rhein Elbe pakhuis staat, mogelijk met gebruik van de oude grondvesten en muren, maar dat laatste is slechts een vermoeden. Voor de kerk waar je naar opzoek bent Johan moet je een paar panden doorschuiven naar het noorden waar je nu die twee mooie pakhuizen op de nummers 27 en 28 hebt staan uit 1886. Het links naast gelegen pand op 26 zou van 1875 zijn.
Het helpt om 552_130777 erbij te pakken. Naar mijn idee staat of stond dat langwerpige pand hier op de foto op die kadastrale kaart op 740. Dan is het goed om te weten dat de R.K. Kerk en Pastorie gevestigd waren op respectievelijk de huisnummers 294 (kad.744) en 295 (kad.745). Zoals je op deze kaart kan zien bood 294 toegang naar een naar achter gelegen groter pand en voldoet daarmee aan de term 'schuilkerk'. Na het gereedkomen van de Sint-Bonifatiuskerk werd het in april 1828 in de Dordrechtsche Courant als volgt te koop aangeboden: "CORNELIS VAN DER WERFF, BZn., Notaris te Dordrecht, is voornemens, op Dingsdag den 15 April 1828, des middags twaalf ure , in het hotel Bellevue, bij Jan Baptist Boudier, op den Boom, binnen deze stad, te veilen, en op Zaturdag den 19 daaraanvolgende, ter plaatse en ure voorschreven, finaal te verkoopen: N°. 1. Een groot , hecht , sterk, aangenaam en voor de negotie zeer geschikt HUIS en ERVE , zijnde bevorens geweest de Pastorie der Roomsch Katholyke gemeente alhier, voorzien van onderscheidene behangen en onbehangen Vertrekken, Keuken, Snuiver, Plaats, enz. , alles ingerigt voor den fatsoenlijken stand, staande en gelegen op de Kuipershaven, nabij de zoogenaamde Galgebrug, binnen deze stad , geteekend B 295. 2 . Een groot , hecht , sterk GEBOUW , bevorens geemploijeerd tot Kerk van bovengemelde gemeente, doch nu gebruikt wordende, als zijnde voor de negotie uitmuntend geschikt, tot Pakhuis, staande en gelegen als voren, geteekend B 294; breeder bij geaffigeerde Biljetten omschreven. Nadere informatie ten kantore van den gemelden Notaris VAN DER WERFF." Hoe het ook verder met het gebouw vergaan is, het werd in ieder geval nóg één keer tot kerk ingericht, en wel ten behoeve van de Chr. Gereformeerde Kerk die zich in 1851 hadden afgescheiden (lees de Dordtsche Courant van 24-11-1899, p3 voor een uitgebreider verslag) en er tot 6 december 1885 verbleven tot hun kerk op de Lindengracht (noordzijde) gereed was. Na de doleantie in 1886 kwam er een vereniging tot stand van de afgescheiden Protestantse Christelijk Gereformeerde en Dolerende kerken onder de naam van Gereformeerde kerken. Zo gingen de drie gemeenten uit deze stad enige tijd samen, maar die aan de Lindegracht trad in 1892 weer uit dit verband, terwijl nog anderen een Oud- of Vrij Gereformeerde Vereniging stichtten, die in het lokaal „Eendracht” bijeen kwamen. Op den duur kon het kerkgebouw niet meer aan de eisen voldoen. In 1898 werd daarom op een terrein van de voormalige villa „Maria" een nieuwe kerk gesticht de eerste paal werd geslagen op dinsdag 6 september 1898. De kerk (Wilhelminakerk), ontworpen door de architect Tjeerd Kuipers en gebouwd door de aannemer Z. van Schelt heeft ongeveer zo'n 50.000 gulden gekost, wat je je vandaag de dag niet mee voor kan stellen. Het dwalen is niet alleen voorbehouden aan de diverse geloofsgemeenschappen maar dus ook aan de individuele mens, kijk maar naar mij. Dus nu weer terug naar de R.K. schuilkerk die óók niet meer op de door Jeroen aangereikte luchtfoto aanwezig is,maar in december 1885 dus nog wél, wat weer mooi aansluit op het bouwjaar van de eerder benoemde pakhuizen op 27 en 28.

meld misbruik

J. de Korte 5 jaar geleden

Inderdaad Jeroen, bijzonder en mooi dat je dit zo gevonden hebt. Onze stad heeft een rijke geschiedenis en er is nog veel te onderzoeken en terug te vinden. Dank voor je inbreng.

meld misbruik

AvValen 5 jaar geleden

Knap gezien, en een heel mooie luchtfoto waar je naar verwijst.

meld misbruik

Jeroen 5 jaar geleden

Dat kan, maar durf ik niet met zekerheid te zeggen; ik ben niet verder in deze geschiedenis gedoken.
Ik herkende alleen de locatie vanaf een foto op de Beeldbank van het Nederlands Instituut voor Millitaire Historie (NIMH). Hierbij de (lange) link: https://nimh-beeldbank.defensie.nl/foto-s/detail/1c9bf6b8-17c9-1396-923c-a4254e2477e6/media/c4e737e4-3131-d425-7848-9664fa3bf750?mode=detail&view=horizontal&q=2011-0100&rows=1&page=1&fq%5B%5D=search_s_mediatype:%22Foto%27s%22

meld misbruik

J. de Korte 5 jaar geleden

Goedemorgen Jeroen, is dit soms de schuilkerk, waarvan de toegang was gevestigd aan de Kuypershaven. Deze kerk was in de 18e eeuw 1 van de 3 katholieke schuilkerken in Dordrecht. De kerk is aangegeven met no. 15 op foto 551-35026 uit 1742.

meld misbruik

Jeroen 5 jaar geleden

Je zou t haast niet zeggen.. maar dit is de Kuipershaven, ongeveer achter het huis de Zeepaert.

meld misbruik